САААЕ-нің 2026–2030 жылдарға арналған даму стратегиясы

Білім беруді аккредиттеу жөніндегі Орталық Азия қауымдастығының (СААAE) 2026–2030 жылдарға арналған даму стратегиясы

1. Кіріспе

Жинақталған тәжірибені, халықаралық мойындауды және Орталық Азия мемлекеттерінің білім беру сапасын қамтамасыз етудің бірыңғай тәсілдерін қалыптастыруға өсіп келе жатқан қажеттілігін ескере отырып, Хұджанд және Алматы келісімдерімен СААAE Орталық Азия білім сапасы федерациясының (ЦАФ) және еуропалық дерекқорлармен интеграцияланған аккредиттелген білім беру бағдарламаларының Орталық Азия тізілімінің (ЦАФ Тізілімі) операторы болып айқындалды.

Қазіргі жағдайда білім беру бағдарламаларының салыстырмалылығын, аккредиттеу нәтижелерін өзара мойындауды, білім алушылар мен оқытушылардың академиялық ұтқырлығын, сондай-ақ сапаны қамтамасыз етудің ұлттық жүйелерінің интеграциясын қамтамасыз ету өңірдің тұрақты дамуының негізгі факторларының біріне айналуда.

Осы Стратегия Қазақстан Республикасының білім беру саласындағы мемлекеттік саясатын, Орталық Азия мемлекеттерінің халықаралық міндеттемелерін және сапаны қамтамасыз етудің еуропалық стандарттарын ескере отырып, СААAE-нің 2026–2030 жылдарға арналған басымдықтарын, мақсаттары мен даму бағыттарын айқындайды.

Басты стратегиялық мақсат: білім беру сапасын қамтамасыз етудің өңірлік жүйесін дамыту, аккредиттеу нәтижелерін өзара мойындау, сапаны бағалаудың ұлттық жүйелерін интеграциялау және өңірдегі білім беру ұйымдарының халықаралық бәсекеге қабілеттілігін арттыру арқылы Орталық Азияның Бірыңғай білім беру кеңістігін қалыптастыру.

2. Миссия және пайым

Миссия. Халықаралық деңгейде танылған аккредиттеу стандарттарын енгізу, өңірлік ынтымақтастықты дамыту және Орталық Азия мемлекеттерінің білім беру жүйелеріне деген сенімді нығайту арқылы білім беру сапасы мәдениетін қамтамасыз ету және ілгерілету.

Пайым. 2030 жылға қарай СААAE — Еуропалық жоғары білім кеңістігіне және әлемдік білім беру қоғамдастығына интеграцияланған Орталық Азияның Бірыңғай білім беру кеңістігінің жұмыс істеуін қамтамасыз ететін, халықаралық деңгейде танылған жетекші аккредиттеу органы және білім беру сапасын қамтамасыз етудің өңірлік жүйесінің үйлестірушісі.

3. Құндылықтар

тәуелсіздік және объективтілік
академиялық адалдық
ашықтық және жауапкершілік
халықаралық ынтымақтастық
инновациялылық
кәсібилік
үздіксіз жетілдіру
білім алушылар мен қоғам мүдделеріне бағдарлану

4. Стратегияны іске асырудың негізгі принциптері

халықаралық стандарттарға және сапаны қамтамасыз етудің үздік практикаларына сәйкестік
сараптамалық бағалаулар мен қабылданатын шешімдердің тәуелсіздігі
рәсімдердің ашықтығы мен айқындығы
дәлелділік және объективтілік
мүдделі тараптармен әріптестік
тұрақты дамуға бағдарлану
нәтижелілік және үздіксіз жетілдіру

5. Стратегиялық бағыттар

1-стратегиялық мақсат

Орталық Азияның Бірыңғай білім беру кеңістігін қалыптастыру

Міндеттер:

Орталық Азия елдерінде білім беру сапасын қамтамасыз етудің бірыңғай тәсілдерін дамыту
аккредиттелген білім беру бағдарламаларының Орталық Азия тізілімін жетілдіру
өңір мемлекеттері арасында аккредиттеу нәтижелерін өзара мойындау тетіктерін дамыту
Орталық Азия білім сапасы федерациясының (ЦАФ) қызметін үйлестіру
студенттер мен оқытушылардың академиялық ұтқырлығына жәрдемдесу
университеттер, жұмыс берушілер және аккредиттеу агенттіктері арасындағы өңірлік ынтымақтастықты дамыту

2-стратегиялық мақсат

Білім беру сапасын сырттай қамтамасыз ету жүйесін жетілдіру

Міндеттер:

аккредиттеу стандарттарын ESG-ге, халықаралық тізілімдер мен қауымдастықтардың, оның ішінде ENQA, EQAR, ENAEE талаптарына, сондай-ақ үздік халықаралық практикаларға сәйкес тұрақты өзектілендіру
аккредиттеу рәсімдерінің тәуелсіздігін, объективтілігін және ашықтығын қамтамасыз ету
сапаны сырттай бағалаудың тәуекелге бағдарланған тетіктерін дамыту
білім беру бағдарламаларының сапасын мониторингтеу жүйесін жетілдіру

3-стратегиялық мақсат

Сараптамалық әлеуетті дамыту

Міндеттер:

халықаралық деңгейдегі сарапшыларды даярлау
Орталық Азия сараптамалық қоғамдастығын дамыту
сарапшыларды халықаралық сертификаттауды енгізу
сыртқы бағалау рәсімдеріне жұмыс берушілердің, кәсіби қауымдастықтардың және студенттердің қатысуын кеңейту

4-стратегиялық мақсат

Халықаралық ынтымақтастық және мойындау

Міндеттер:

СААAE-нің ENQA, EQAR және ENAEE-дегі халықаралық мойындалуын, мүшелігі мен тіркеу мәртебелерін сақтау
сапаны қамтамасыз етудің халықаралық желілерімен ынтымақтастықты кеңейту
Erasmus+, Horizon Europe жобаларына және басқа да халықаралық бастамаларға қатысу
EUR-ACE Label қоса алғанда, халықаралық сапа белгілерін ілгерілету

5-стратегиялық мақсат

Аккредиттеу жүйесінің цифрлық трансформациясы

Міндеттер:

аккредиттеу рәсімдерін цифрландыру
ЦАФ бірыңғай ақпараттық платформасын енгізу
электрондық құжат айналымын дамыту
білім беру сапасын мониторингтеу үшін талдау құралдарын пайдалану

6-стратегиялық мақсат

Институционалдық тұрақтылық

Міндеттер:

корпоративтік басқаруды жетілдіру
қаржылық тұрақтылықты қамтамасыз ету
қызметтің ашықтығы мен айқындығын арттыру
СААAE қызметінің сапасын қамтамасыз етудің ішкі жүйесін дамыту және жетілдіру

7-стратегиялық мақсат

Білім беру сапасын қамтамасыз ету саласындағы зерттеулер мен аналитиканы дамыту

Міндеттер:

білім беру сапасы саласында зерттеулер жүргізу
жыл сайынғы талдамалық баяндамалар дайындау
мемлекеттік органдарға, білім беру ұйымдарына және басқа да мүдделі тараптарға арналған талдамалық және әдістемелік ұсынымдар әзірлеу
халықаралық салыстырмалы зерттеулерді дамыту
ғылыми және талдамалық материалдарды жариялау

6. Іске асыру кезеңдері

Бірінші кезең — 2026–2027 жылдар:

СААAE мен ЦАФ-ты институционалдық нығайту
Орталық Азия тізілімін дамыту
нормативтік, әдістемелік және цифрлық инфрақұрылымды жетілдіру
өңірлік сараптамалық қоғамдастықты қалыптастыру

Екінші кезең — 2028–2029 жылдар:

Орталық Азия мемлекеттері мен білім беру ұйымдарының қатысуын кеңейту
аккредиттеу нәтижелерін өзара мойындау тетіктерін дамыту
халықаралық ынтымақтастықты кеңейту
цифрлық және талдамалық құралдарды енгізу

Үшінші кезең — 2030 жыл:

Стратегияны іске асыру нәтижелерін кешенді бағалау
негізгі көрсеткіштерге қол жеткізуді бағалау
СААAE-ні одан әрі дамыту жөніндегі ұсыныстарды дайындау

7. Тәуекелдерді талдау

Стратегияны іске асырудың негізгі тәуекелдеріне заңнаманың және халықаралық талаптардың өзгеруі, қаржы ресурстарының шектеулілігі, кадрлық тәуекелдер, геосаяси факторлар және ақпараттық қауіпсіздік қатерлері жатады.

Тәуекелдерді барынша азайту өзгерістерді тұрақты мониторингтеу, қаржыландыру көздерін әртараптандыру, кадрлық резервті дамыту, халықаралық әріптестікті нығайту және ақпараттық пен киберқауіпсіздік жүйесін жетілдіру арқылы қамтамасыз етіледі.

8. Тиімділіктің негізгі көрсеткіштері

2030 жылға қарай мынадай нәтижелерге қол жеткізу көзделеді:

Орталық Азияның Бірыңғай білім беру кеңістігін кеңейту
СААAE аккредиттеу нәтижелерін мойындайтын білім беру ұйымдарының санын арттыру
аккредиттелген білім беру бағдарламаларының Орталық Азия тізілімін дамыту
СААAE-нің халықаралық мойындалуын сақтау (ENQA, EQAR, ENAEE)
халықаралық сапа белгілерін алған білім беру бағдарламаларының санын арттыру
Орталық Азия елдерінің сараптамалық қоғамдастығын кеңейту
аккредиттеу нәтижелерін өзара мойындаудың арқасында академиялық ұтқырлықтың өсуі
аккредиттеудің негізгі процестерін цифрландыру

9. Стратегияның іске асырылуын мониторингтеу

Стратегияны іске асыру жыл сайынғы қызмет жоспарлары, тиімділіктің негізгі көрсеткіштері (KPI) жүйесі, ішкі мониторинг, тәуелсіз сыртқы бағалау және СААAE басқару органдары алдындағы тұрақты есептілік арқылы жүзеге асырылады.

10. Қорытынды ережелер

Осы Стратегия СААAE-нің 2026–2030 жылдарға арналған ұзақ мерзімді даму бағыттарын айқындайтын негіз қалаушы құжат болып табылады.

Стратегияны іске асыру білім беру сапасын қамтамасыз етудің тиімді өңірлік жүйесін қалыптастыруға, Орталық Азияның Бірыңғай білім беру кеңістігінің жұмыс істеуін қамтамасыз етуге, өңірдегі білім беру ұйымдарының халықаралық мойындалуын нығайтуға және олардың әлемдік білім беру кеңістігіндегі бәсекеге қабілеттілігін арттыруға мүмкіндік береді.